پاتولوژی
بخش پاتولوژی آزمایشگاه نیلو شیراز با بررسی تخصصی نمونههای بافتی، بیوپسی و جراحی، به تشخیص ضایعات خوشخیم، پیشسرطانی و بدخیم کمک میکند.
معرفی بخش
بخش پاتولوژی آزمایشگاه نیلو یکی از مهمترین و تخصصیترین واحدهای تشخیصی است که با بررسی دقیق نمونههای بافتی و سلولی، نقش اساسی در تشخیص بیماریها، تعیین ماهیت ضایعات و هدایت تصمیمات درمانی ایفا میکند.
پاتولوژی بهعنوان یکی از پایههای اصلی پزشکی تشخیصی، با مطالعه تغییرات ساختاری و سلولی ایجادشده در اثر بیماریها، اطلاعات ارزشمندی درباره ماهیت ضایعات خوشخیم، پیشسرطانی و بدخیم فراهم میکند. نتیجه بررسی پاتولوژی در بسیاری از بیماریها یکی از مهمترین مبانی تشخیص نهایی و انتخاب مسیر درمان است.
بررسی نمونههای حاصل از بیوپسی، جراحی و سایر نمونههای بافتی میتواند به تشخیص دقیقتر بیماری، تعیین نوع و ویژگیهای ضایعه، ارزیابی برخی خصوصیات تومور و برنامهریزی مناسبتر درمان کمک کند. نوع نمونه، محل برداشت، اطلاعات بالینی و کیفیت آمادهسازی بافت، در دقت نتیجه اهمیت زیادی دارند.
در بخش پاتولوژی آزمایشگاه نیلو شیراز، فرایندهای تشخیصی با رعایت استانداردهای دقیق آزمایشگاهی، آمادهسازی تخصصی نمونهها، بررسی میکروسکوپی و تفسیر توسط متخصصان مجرب انجام میشوند. بهرهگیری از ارتباط نزدیک با بخشهای ایمونوهیستوشیمی یا IHC، سیتولوژی، ژنتیک مولکولی و سیتوژنتیک، امکان ارائه رویکردی جامع و مبتنی بر روشهای نوین پزشکی را فراهم میکند.
نتایج پاتولوژی با توجه به نوع نمونه، اطلاعات بالینی بیمار، محل ضایعه، یافتههای تصویربرداری و در صورت نیاز نتایج آزمایشهای تکمیلی ارزیابی میشوند.
ویژگیهای بخش پاتولوژی
- بررسی تخصصی نمونههای بافتی، بیوپسی و جراحی با روشهای استاندارد پاتولوژی
- انجام دقیق مراحل فیکساسیون، پردازش بافت، قالبگیری، تهیه مقاطع و رنگآمیزی
- ارزیابی مورفولوژیک ضایعات توسط متخصصان پاتولوژی
- تشخیص و طبقهبندی بیماریهای خوشخیم، پیشسرطانی و بدخیم
- بررسی ارتباط یافتههای میکروسکوپی با اطلاعات بالینی و محل نمونهبرداری
- استفاده از رنگآمیزیهای اختصاصی در موارد موردنیاز
- ارتباط نزدیک با روشهای تکمیلی مانند IHC، FISH و آزمایشهای مولکولی
- کنترل کیفیت مراحل آمادهسازی، رنگآمیزی و بررسی نمونه
- نگهداری و آرشیو مناسب بلوکهای پارافینی و لامهای بافتی بر اساس ضوابط آزمایشگاه
- ارائه گزارشهای تشخیصی با رویکرد بالینی و کمک به تصمیمگیری درمانی
- امکان بررسی مجدد نمونه یا انجام آزمایشهای تکمیلی در موارد ضروری
کاربردهای بالینی پاتولوژی
خدمات بخش پاتولوژی میتوانند در موارد زیر به پزشک کمک کنند:
- تشخیص و طبقهبندی انواع تومورها و ضایعات بدخیم
- بررسی نمونههای حاصل از بیوپسی و جراحی
- تعیین ماهیت خوشخیم، پیشسرطانی یا بدخیم ضایعات
- بررسی نوع بافتشناسی و برخی ویژگیهای تومورها
- کمک به تعیین گرید و در موارد مناسب مرحله پاتولوژیک بیماری
- ارزیابی حاشیههای جراحی در نمونههای مربوط
- تشخیص بیماریهای التهابی، عفونی و غیرسرطانی بافتها
- بررسی ضایعات پیشسرطانی و تغییرات غیرطبیعی سلولی
- کمک به انتخاب درمانهای هدفمند با استفاده از اطلاعات پاتولوژیک و آزمایشهای تکمیلی
- بررسی پاسخ بافتی به برخی درمانها
- کمک به تشخیص افتراقی ضایعاتی با ظاهر بالینی یا تصویربرداری مشابه
- بررسی نمونههای تخصصی در حوزههای گوارش، زنان، پوست، پستان، تیروئید، پروستات، ریه و سایر ارگانها
انواع نمونههای قابل بررسی در بخش پاتولوژی
| نوع نمونه | موارد متداول | هدف از بررسی |
|---|---|---|
| نمونه بیوپسی | نمونههای کوچک برداشتشده از پوست، معده، روده، پستان، تیروئید یا سایر بافتها | کمک به تعیین ماهیت ضایعه و تشخیص تغییرات بافتی |
| نمونه جراحی | بافت یا عضو خارجشده طی جراحی | بررسی کامل ضایعه، ویژگیهای بافتشناسی و در موارد مربوط حاشیههای جراحی |
| نمونه آندوسکوپی | نمونههای برداشتشده از معده، مری، روده یا سایر بخشهای دستگاه گوارش | بررسی التهاب، تغییرات پیشسرطانی، عفونت یا ضایعات توموری |
| نمونههای پوستی | پانچ، شیو، اکسیزیون یا سایر بیوپسیهای پوست | بررسی ضایعات التهابی، عفونی، خوشخیم یا بدخیم پوست |
| نمونههای زنان | بافت رحم، دهانه رحم، تخمدان و سایر نمونههای مرتبط | بررسی ضایعات خوشخیم، پیشسرطانی یا بدخیم |
| نمونه پستان | Core Needle Biopsy، بافت جراحی یا سایر نمونههای مرتبط | تعیین نوع ضایعه و بررسی ویژگیهای تومور |
| نمونه غدد و بافتهای داخلی | تیروئید، پروستات، کبد، ریه و سایر ارگانها | کمک به تشخیص بیماریهای التهابی، متابولیک یا توموری |
| بلوک و لام ارسالی | نمونه آمادهشده در مرکز دیگر | بازبینی تشخیص یا انجام آزمایشهای تکمیلی در صورت پذیرش آزمایشگاه |
مراحل بررسی نمونه پاتولوژی
فرایند بررسی نمونه پاتولوژی معمولاً شامل مراحل زیر است:
- پذیرش نمونه و تطبیق مشخصات بیمار با اطلاعات درخواست
- بررسی نوع نمونه، محل برداشت و اطلاعات بالینی
- فیکساسیون مناسب برای حفظ ساختار بافت
- بررسی ماکروسکوپی و انتخاب قسمتهای مناسب نمونه
- پردازش بافت و تهیه بلوک پارافینی
- برش بافت و تهیه لام میکروسکوپی
- رنگآمیزی عمومی یا اختصاصی نمونه
- بررسی میکروسکوپی توسط متخصص پاتولوژی
- انجام آزمایشهای تکمیلی در صورت نیاز
- تهیه و تأیید گزارش پاتولوژی
مدت آمادهشدن نتیجه به نوع نمونه، اندازه و پیچیدگی بافت و نیاز به رنگآمیزی اختصاصی، ایمونوهیستوشیمی یا آزمایشهای مولکولی بستگی دارد.
آزمایشهای تکمیلی پاتولوژی
در برخی موارد، بررسی رنگآمیزی معمول برای دستیابی به تشخیص نهایی کافی نیست. متخصص پاتولوژی ممکن است بر اساس یافتههای میکروسکوپی انجام آزمایشهای تکمیلی را توصیه کند، از جمله:
- ایمونوهیستوشیمی یا IHC برای بررسی بیان پروتئینها و مارکرهای بافتی
- رنگآمیزیهای اختصاصی برای شناسایی برخی ساختارها، رسوبات یا عوامل عفونی
- آزمایش FISH برای بررسی بعضی تغییرات ژنتیکی یا کروموزومی
- آزمایشهای مولکولی برای شناسایی جهشها یا تغییرات ژنی
- بررسی سیتوژنتیک در موارد دارای اندیکاسیون
- بازبینی لامها و بلوکهای بافتی توسط متخصص دیگر
نیاز به این آزمایشها برای همه بیماران یکسان نیست و بر اساس نوع ضایعه، یافتههای اولیه و سؤال بالینی پزشک تعیین میشود.